Bijdrage federale regering
TRANSVERSALE ANALYSE
Samenvatting
De federale regering lanceerde in juli 2022 als eerste haar bijdrage aan het interfederale plan. De acties waren vaak aarzelend geformuleerd, zonder duidelijk engagement over de uitvoering ervan. Een sterk punt was de betrokkenheid van het middenveld bij de monitoring van de maatregelen en de aandacht voor verschillende vormen van racisme, waaronder islamofobie.
De volledige analyse lezen
Betrokkenheid van het middenveld
De analyse van de NAPAR Coalitie verwelkomde de bereidheid van de federale regering om het antiracistische middenveld te betrekken bij de monitoring en evaluatie van de maatregelen. Die betrokkenheid van het antiracistische middenveld en van mensen die racisme meemaken mocht daar echter niet stoppen.
Zij hadden ook nauw betrokken moeten worden bij de operationalisering van de maatregelen. De acties waarin samenwerking met het middenveld of met rechtstreeks betrokken personen was voorzien, konden als inspiratie dienen voor andere maatregelen. De deskundigheid en ervaring van mensen die racisme meemaken, hadden daarbij een centrale plaats in het actieplan moeten krijgen.
Voorwaardelijk geformuleerde maatregelen
Veel essentiële maatregelen waren sterk voorwaardelijk geformuleerd: “de haalbaarheid bestuderen”, “eventueel overwegen”, “de mogelijkheid analyseren”, “indien nodig” of “kijken of het gepast is om…”. De haalbaarheidsstudies hadden zo snel mogelijk moeten worden uitgevoerd, zodat concrete actie mogelijk werd. In sommige gevallen hadden dergelijke studies bovendien kunnen samengaan met concrete acties of proefprojecten, bijvoorbeeld bij de bevordering van positieve acties (actie 39).
Aandacht voor verschillende vormen van racisme
De federale regering besteedde aandacht aan romafobie, afrofobie en antisemitisme en behoorde tot de weinige entiteiten die ook asiafobie en islamofobie expliciet vermeldden. Deze aandacht had ook bij de uitvoering van de maatregelen behouden moeten blijven.
Belangrijkste maatregelen
Veiligheid / preventie (Politie, Justitie)
63. Uitwerking van de Richtlijn Politie inzake professioneel profileren
Deze omzendbrief beschikt over het potentieel om de dynamiek van etnisch profileren eindelijk in te perken. Tegelijkertijd is de regering tot nu toe erg terughoudend geweest om degenen die door deze praktijken worden getroffen te betrekken bij de ontwikkeling van de omzendbrief. Terwijl het voorontwerp heen en weer is gegaan tussen het ministerie van Binnenlandse Zaken en de politie, wacht het middenveld nog steeds op de tekst.
64. Haalbaarheidsstudie over de digitalisering van de registratie van identiteitscontroles
De registratie van controles zou het mogelijk maken om het fenomeen van etnisch profileren te objectiveren, op voorwaarde dat een registratie van etnische gegevens voorzien is.
Openbaar ambt
46. De audit van onpartijdigheid
Deze audit zou gepaard moeten gaan met een toelating voor ambtenaren om levensbeschouwelijke tekens te dragen, om een objectiever beeld te krijgen over de problematische gevallen van partijdigheid die niet geval per geval konden worden opgelost.
49. (Opvolging van de audit) De verplichting om corrigerende maatregelen te nemen in geval van een inbreuk
Er moet goed toezicht worden gehouden op de toepassing van deze corrigerende maatregelen en de concrete impact ervan.
Werk
39. De mogelijkheid om positieve actie te ondernemen, bevorderen
Het Koninklijk Besluit van 2019 bepaalde de voorwaarden voor positieve acties om de aanwerving van ondervertegenwoordigde groepen in bepaalde sectoren te bevorderen. Op het moment van de analyse hadden slechts zeer weinig bedrijven van deze mogelijkheid gebruikgemaakt.
Het is goed om dit mechanisme meer bekendheid te geven, maar er zouden ook financiële stimulansen en ondersteuning voor bedrijven moeten komen.
56.Sociale inspecties proactiever maken
De instemming van de arbeidsauditeur om proactieve praktijktesten te kunnen voeren (zonder te wachten op een klacht) zal waarschijnlijk hun uitvoering aanzienlijk belemmeren. Er zijn daarom twee mogelijke opties:
- de noodzaak van deze toestemming afschaffen;
- een zo flexibel en snel mogelijke toestemmingsprocedure invoeren.
Wonen
77.Studies uitvoeren om mogelijke discriminerende praktijken en de omvang ervan bij de toegang tot hypothecaire leningen te beoordelen.
Tegelijkertijd zou de mogelijkheid kunnen worden onderzocht om de FSMA verantwoordelijk te maken voor proactieve praktijktesten op vlak van hypothecaire leningen.
Cyberhaat
24.Analyse van de herziening van artikel 150 van de grondwet om alle vormen van cyberhaat strafbaar te stellen
De meeste persmisdrijven moeten worden berecht door het Hof van Assisen. In de praktijk leidt dit tot straffeloosheid, aangezien maar weinig zaken van cyberhaat daadwerkelijk voor deze rechtbank worden gebracht. Een herziening van artikel 150, met als doel cyberhaat te correctionaliseren voor alle beschermde criteria, zou een grote stap voorwaarts zijn.
Gezondheid en welzijn
Operationele doelstelling 3: Een toegankelijke en inclusieve zorg en ondersteuning garanderen
De bevordering van diversiteitsensitieve en inclusieve zorg en van bepaalde referentiestructuren waar doelwitten van racisme/discriminatie terecht kunnen, zijn belangrijke maatregelen.
Slachtoffers steunen en beschermen
20. Aandacht voor de psychosociale gevolgen van haatmisdrijven, haatuitingen en discriminatie door alle politiediensten die slachtoffers opvangen en bijstaan.
Er is ook nood aan een audit van de manier waarop de politie slachtoffers ontvangt, met oog op een kwalitatievere behandeling van klachten.
Andere
1. Het programma van het Internationale Decennium voor mensen van Afrikaanse afkomst uitvoeren
De uitvoering van het Decennium was dringend, zeker omdat het einde van het Decennium op dat moment naderde.
Voorlopig beperkt de federale regering zich tot een projectoproep. Deze aanpak heeft de verdienste de betrokkenheid van de betrokkenen te verzekeren.
Ze zou echter aangevuld moeten worden met overheidsmaatregelen om de positie van Afrodescendenten in de Belgische samenleving te verbeteren (werkgelegenheid, ambtenarij, enz.). Daarnaast zou het nodig zijn om
- positieve actie te ondernemen om de vertegenwoordiging van de Afrikaanse diaspora in het personeel en het management van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika te verbeteren
- een einde te maken aan de samenwerking, steun en financiering van organisaties of bedrijven die land en mensen uitbuiten in het buitenland.
2. Ondersteuning van organisaties die mensen van buitenlandse afkomst vertegenwoordigen.
Deze steun, die best structureel is, is nodig om de deelname van deze organisaties aan de monitoring van de maatregelen aan te moedigen en hun antiracistisch terreinwerk te bestendigen.














